Are you the publisher? Claim or contact us about this channel


Embed this content in your HTML

Search

Report adult content:

click to rate:

Account: (login)

More Channels


Showcase


Channel Catalog


older | 1 | .... | 1387 | 1388 | (Page 1389) | 1390 | 1391 | .... | 1462 | newer

    0 0

    Με ιδιαίτερη λαμπρότητα και βυζαντινή μεγαλοπρέπεια εορτάστηκε η Μετάσταση του Αγίου Ενδόξου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ιωάννου του Θεολόγου στον ομώνυμο ναό Του στο Χουδέτσι Πεδιάδος Ηρακλείου Κρήτης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης. Πριν την έναρξη του εσπερινού πραγματοποιήθηκε υπό του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. κ. Ειρηναίου η πάνδημη υποδοχή των Ιερών Λειψάνων των Αγίων Ενδόξων Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννης εκ του Ιερού Ενοριακού Ναού Γενεσίου της Θεοτόκου Παναγούδας Θεσσαλονίκης τα οποία συνόδευσε ο Πανοσιολογιωτατος Αρχιμανδριτης Αμβρόσιος Ματσάς ιερατικός προϊστάμενος του ως άνω Ιερού Ναού με την ευλογία του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. κ. Ανθίμου μετά από αίτημα της ενορίας.

    Στο πέρας του εσπερινού πραγματοποιήθηκε η λιτάνευση των Λειψάνων και της εικόνας του Αγίου στον οικισμό της ενορίας καθώς επίσης και η ευλόγηση των άρτων. Τον Θείο λόγο κήρυξε ο Πανοσιολ. Αρχιμ. π. Αμβρόσιος ο οποίος αναφέρθηκε στην σπουδαιότητα των Ιερών Λειψάνων στην ζωή του κάθε χριστιανού όπως επίσης αναφέρθηκε και στο βίο των Αγίων Θεοπατόρων. Τέλος μετέφερε τις ευχές και ευλογίες του Παναγιωτάτου Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. κ. Ανθίμου και ευχαρίστησε για την πρόσκληση. Στην συνέχεια ο Αρχιεπίσκοπος καλωσόρισε τον προϊστάμενο του Ιερού Ναού Παναγούδας και ευχαρίστησε για την ιδιαίτερη ευλογία της ελεύσεως των Λειψάνων. Αργά το βράδυ τελέστηκε η ακολουθία της παρακλήσεως των Αγίων Θεοπατόρων όπου στο τέλος αναγνώστηκε η ειδική ευχή για τα άτεκνα ζευγάρια παρουσία πλήθους νέων ανθρώπων.

    Την κυριώνυμη ημέρα τελέστηκε Ιερατικό συλλείτουργο προεξάρχοντος του Παν. Αρχιμ. Προδρόμου Ξενάκη Αρχιγραματέως της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης. Τον Θείο λόγο κήρυξε καταλλήλως ο Παν. Αρχιμ. Αμβρόσιος Ματσάς ο οποίος αναφέρθηκε σε καίρια σημεία της ζωής του Αγίου. Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας πραγματοποιήθηκε η βράβευση των επιτυχόντων μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το απόγευμα τελέστηκε ο μεθέορτος εσπερινός και η Ιερά Παράκληση των Αγίων όπου στο πέρας των ακολουθιών πραγματοποιήθηκε η αναχώρηση των Ιερών Λειψάνων για την Θεσσαλονίκη. Το εκκλησιαστικό μας συμβούλιο εύχεται σε όλους οι πρεσβείες του Αγίου της Αγάπης Ευαγγελιστού Ιωάννου του Θεολόγου και των Αγίων Ενδόξων Θεοπατόρων Ιωακείμ και Άννης να ευλογούν την ζωή και τα έργα σας.


    0 0

    Porfirie xIt’s not food or favourable living conditions that ensure our health. It’s a holy life, the life of Christ.

    I know ascetics who fasted very strictly and never had anything wrong with them. Nobody risks getting ill from fasting. Nobody’s ever done so.

    » Saint Porphyrios of Kavsokalyvia


    0 0

    Ο βραβευμένος με Πούλιτζερ Τζέφρι Ευγενίδης μιλά για τους μικρασιάτες προγόνους του, την απώλεια του Αμερικανικού Ονείρου και τις ιστορίες...

    0 0

    Την Τετάρτη 26 Σεπτεμβρίου, στις 5:00 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη ετήσια σύναξη των Κατηχητών και των Στελεχών της για την έναρξη του Εκκλησιαστικού και διδακτικού έτους.

     Εισηγητής ήταν ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος Κυριακός Χατζηδήμου, προϊστάμενος του Ι.Ν. Αγ. Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Γιαννιτσών, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα, «Οδηγίες προς ναυτιλλομένος για το κατηχητικό έργο». Μετά την ομιλία ακολούθησε εποικοδομητική συζήτηση, ενώ ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας κ. Ιωήλ απηύθυνε συμβουλευτικούς λόγους και ευχές προς όλους όσους διακονούν στο πνευματικό έργο της Εκκλησίας.


    0 0

    Εξακολουθεί να συγκλονίζει το πανελλήνιο η απαγωγή των δύο 10χρονων αγοριών το πρωί της Δευτέρας, από δημοτικό σχολείο της Λάρνακας....

    0 0

    Για τρίτη φορά εφέτος εορτάστηκε, την 3ην Σεπτεμβρίου. στον ομώνυμον Ναόν Της, στην Αλάνυα, η Παναγία η Πισιδιώτισσα, της οποίας η πρωτότυπη εικόνα είναι γνωστή από τα θαύματα που επετέλεσε τον 6ον αιώνα στη Σωζόπολη της Πισιδίας.

    Στη θεία Λειτουργία με τον οικείο Ποιμενάρχη συλλειτούργησαν ο Αγιορείτης Αρχιμ. π. Θεολόγος Χρυσανθακόπουλος ( που είχε αναλάβει την σχεδίαση και εποπτεία των έργων ανεγέρσεως του κτιριακού συγκροτήματος του ναού) ο Ιερατ. Προϊστάμενος του Ι.Ν.Αγ.Παύλου-Αγ. Αλυπίου Ατταλείας Αρχιμ. του Οικουμ. Θρόνου π. Μιχαήλ και ο Ιερατ. Προϊστάμενος του Ναού Οικονόμος του Οικουμ. Θρόνου π. Κωνσταντίνος.

    Κατά την Θ.Λειτουργίαν η Κυριακή Προσευχή απαγγέλθηκε στα Ρωσσικά, Ελληνικά, Τουρκικά, Γεωργιανά, Ιρανικά και Γκαγκαουζιανά. Μετά την Θ. Λειτουργίαν, στην οποία προσήλθαν και πιστοί από την Αττάλεια και άλλα μέρη, έγινε δεξίωση στον προ του ναού χώρο, που είχε καλυφθεί με μεγάλες τέντες που παρεχώρησε ο Δήμος Αλάνυας.


    0 0

    Ο Νάσος Παπαργυρόπουλος βρέθηκε από την πρώτη στιγμή στο Μάτι, μετά τη φονική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου. Και στάθηκε στο πλευρό των κατοίκων,...

    0 0

    Με άψογο παράστημα, νεύρο και βλέμμα αγωνιστικού φρονήματος, επέδειξαν ότι θα παρελάσουν στην 58η επέτειο της Κυπριακής Δημοκρατίας τη Δευτέρα...

    0 0

    Δεν μπορεί κανένας ν’ αποκτήσει δύναμη, σταθερή με αδικίες, επιορκίες και ψευτιές.

     

    Δημοσθένης


    0 0

    20150927-2

    Την Εκκλησία την καταστρέφουμε εμείς οι κληρικοί και ύστερα εσείς οι λαϊκοί. Το παράδειγμα σταματά και το κήρυγμα.

    παπα Δημήτρης Γκαγκαστάθης


    0 0

    Τη Δευτέρα 24 Σεπτεμβρίου 2018 πραγματοποιήθηκε στον Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίου Αντωνίου Άνω Πατησίων η παρουσίαση του βιβλίου του Σεβασμιωτάτου...

    0 0

    Η Καίτη Κουλλιά  – καταξιωμένη ερμηνεύτρια παραδοσιακού τραγουδιού σας καλεί να συμμετέχετε στο Εργαστήριο Παραδοσιακού Τραγουδιού που διοργανώνει το Τμήμα Σύγχρονης Φωνητικής του Ωδείου Αθηνών. Σας καλεί για να μοιραστούμε μαζί αγαπημένες μελωδίες και τραγούδια από διάφορες περιοχές του τόπου μας. Με κατάρτι την αγάπη και το μεράκι μας περιμένει να γίνουμε συνταξιδιώτες σε ένα ιδιαίτερο μουσικό ταξίδι.

    Το Εργαστήριο θα ξεκινήσει τη λειτουργία του από τον Οκτώβριο του 2018. Τα μαθήματα διάρκειας 120 λεπτών θα παραδίδονται σε ομαδική μορφή. Το κόστος συμμετοχής θα ανέρχεται σε 50€ μηνιαίως ανά άτομο. Το πρόγραμμα σπουδών που προτείνουμε συμπεριλαμβάνει:

    – Ομαδικό μάθημα φωνητικής προετοιμασίας με την Λαρίσα Ιασωνίδου

    – Μάθημα Παραδοσιακού Τραγουδιού με την Καίτη Κουλλιά

    Επίσης θα προσφέρονται σεμινάρια και ειδικά μαθήματα που αφορούν το ευρύτερη παιδεία στη μουσική  διδασκαλία παραδοσιακού τραγουδιού όπως ιστορικά στοιχεία και μελέτη των παραδοσιακών ρυθμών και δρόμων.

    Λίγα λόγια για την Καίτη Κουλλιά

     

    Η Καίτη Κουλλιά γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κάλυμνο. Σπούδασε νηπιαγωγός στο Παιδαγωγικό τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από τα πρώτα χρόνια διαμονής της στην Αθήνα, εντάχθηκε στο μουσικό τμήμα του Πανεπιστημίου και μ’ αυτό συμμετείχε σε αρκετές μουσικές παραστάσεις όπου διακρίθηκε και τιμήθηκε με υποτροφία.

    Ακολουθούν συνεργασίες με τους Γιάννη Βόγλη σε μουσικό-θεατρικές παραστάσεις, Μαρίζα Κωχ, Χρόνη Αηδονίδη, Γιώργο Νταλάρα, Λαυρέντη Μαχαιρίτσα, Παντελή Θαλασσινό, Χρήστο Τσιαμούλη, Ορφέα Περίδη, Δήμητρα Γαλάνη, Γλυκερία κ.α σε εμφανίσεις και συναυλίες σε Ελλάδα, Κύπρο, Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο, Ουκρανία, Ηνωμένες Πολιτείες και Αυστραλία.

    Το 2001 τιμήθηκε με το 3ο βραβείο στο φεστιβάλ Παραδοσιακής μουσικής από όλο τον κόσμο στη Σαμαρκάνδη του Ουζμπεκιστάν. Συνεργάζεται με το πανεπιστήμιο του Charles Darwin στην Αυστραλία και συμμετέχει στις πολιτιστικές του εκδηλώσεις, στα πλαίσια μαθημάτων ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού, που πραγματοποιούνται κάθε καλοκαίρι στην Ελλάδα και παρακολουθούνται από φοιτητές/τριες σε τμήματα Ελληνικών Σπουδών σε Πανεπιστήμια της Αυστραλίας.

    Από το 2004 φοιτά στο Εθνικό Ωδείο, στη Σχολή του Σύγχρονου Ελληνικού Τραγουδιού. Από το 2010 παρουσιάζει παιδικές παραστάσεις σε σχολεία, όπως τα έργα ”Μουσική Ροδιά” και ”Τραγούδια απ’ το Βυθό”, τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως εκπαιδευτικά προγράμματα από το Υπουργείο Παιδείας.

    Το 2013 εμφανίζεται με την ορχήστρα ”Μίκη Θεοδωράκη” μαζί με τους Χρήστο Τσιαμούλη, Κώστα  Μακεδόνα, Βασίλη Λέκκα και Λάκη Χαλκιά. Επίσης έχει συμμετάσχει σε παραστάσεις στο θέατρο Ηρώδου του Αττικού, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και Θεσσαλονίκης.

    Έχει στο ενεργητικό της 7 προσωπικούς δίσκους, καθώς και πολλές συμμετοχές σε παραγωγές άλλων δημιουργών.

    Συμμετέχει σε σεμινάρια παραδοσιακής μουσικής σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, διδάσκοντας το παραδοσιακό τραγούδι.


    0 0

    Φώτη Κόντογλου Αυτός ο άγιος ήτανε βλάστημα της μοσκοβολημένης Κύπρου. Γεννήθηκε στα 1134 στο χωριό Λεύκαρα, που τώρα το λένε...

    0 0

    Η εγκράτεια κι η ηθική καθαρότητα, σύμφωνα με την ομολογία και της ίδιας της επιστήμης, είναι δύο από τους πολύτιμους...

    0 0

    Ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος δεν είχε καθορισμένη ημερομηνία εορτασμού στο ελληνορθόδοξο ημερολόγιο. Συνηθιζόταν να μνημονεύεται το όνομα του στις...

    0 0

    Ένα τοπωνύμιο στο όριο μύθου και πραγματικότητας

    μέσα από τους στίχους του Γ. Στρατήγη

     

    Στις 7 Ιουνίου 1921, στην αίθουσα του Δημοτικού Θεάτρου συγκεντρώθηκαν επίλεκτα μέλη της Αθηναϊκής κοινωνίας και ίδρυσαν τον «Σύνδεσμο Ψυχαγωγίας των Πολεμιστών». Ο Σύνδεσμος θα είχε ως σκοπό την έκδοση – διανομή, προς το στράτευμα, καταλλήλων βιβλίων και την ψυχαγωγία των τραυματιών με συναυλίες στα στρατιωτικά νοσοκομεία των Αθηνών και του Πειραιώς. Βέβαια, είχαν προηγηθεί ανταποκρίσεις πολεμικών απεσταλμένων (δημοσιογράφων) στις οποίες «διετυπούτο η επιθυμία των στρατιωτών όπως αποσταλώσι βιβλία διά να διασκεδάσουν την, εν αναμονή δράσεως, ανίαν των». Έτσι, και αφού «έν κατάλληλον βιβλίον αποβαίνει είς καλός δάσκαλος», προέκυψε το 1924 «Το βιβλίον του Στρατιώτου». Από αυτό θα εξάγονταν «διδάγματα ευγενών συναισθημάτων, περιστρεφομένων περί την Πατρίδα, την εστία, την οικογένεια, την ευσέβεια, την Πίστη προς την Θείαν δύναμιν και αντίληψιν…». Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πικρή Ιστορική συγκυρία καθότι μόλις έχει προηγηθεί ο Μικρασιατικός όλεθρος (1922) και η υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) με την οποία παραχωρούνται στην Τουρκία τα στολίδια των Θρακικών Σποράδων, Ίμβρος και Τένεδος…

    Όμως, φυλλομετρώντας το εν λόγω σύγγραμμα, για κάποια ανεξήγητη αιτία, ο σελιδοδείκτης συχνά … σταματά στο προτελευταίο κείμενο, σε ένα –άγνωστο στο ευρύ κοινό- νοσταλγικό ποίημα του Γεωργίου Στρατήγη, στον Άγιο Γκένωνα…

    Ο Άγιος Γκένωνας

    Στης Ίμπρου τώμορφο νησί, διαμάντι στα διαμάντια
    Μέσα σε βράχο θεώρατο, στην ακροθαλασσιά,
    Που βλέπει προς του Ελλήσποντου το κύμα πέρα αγνάντια
    Ακόμα τώρα μια μικρή σώζεται εκεί εκκλησιά.

    Τη λένε του Άγιου Γκένωνα και στα παλιά, εκεί πέρα
    Ασκήτευε ένας Χριστιανός, με πίστη δυνατή,
    Που από το βράχο εκύτταζε το κύμα νύχτα μέρα
    Και τα καράβια εβλέπανε μακρυά τον ασκητή.

    Περνούσαν χρόνια και καιροί. Και με τον άγκωνα του
    Χτυπώντας, εβαθούλωνε του βράχου το πλευρό,
    Και, σαν αητός, επάσχιζε να χτίσει τη φωλιά του
    Κείχε μονάχα ένα όνειρο για μόνο θησαυρό.

    Τι τάχα να ωνειρεύουνταν στου βράχου εκεί την άκρηα
    Στα Δαρδανέλια βλέποντας, στους κόρφους τους στενούς;
    Τι νάλπιζε ο Άγιος Γκένωνας κείχε στα μάτια δάκρυα,
    Την προσευχή του στέλνοντας ψηλά στους ουρανούς;

    Γεώργιος Στρατήγης

    Είτε «ποιητική αδεία» είτε από απλή λεκτική παραφθορά, ο Στρατήγης προφανώς αναφέρεται στο τοπωνύμιο του Αγίου Γκόνενα (Αη Γκώνενα – Αγίου Κόνωνα) το οποίο βρίσκεται στα νότια παράλια της Ίμβρου «βλέποντας» προς «του Ελλήσποντου το κύμα» και τους «κόρφους τους στενούς» των Δαρδανελίων.

    Χάρτης (σκαριφηματικός) της Ίμβρου.

    Πέραν του παρατιθέμενου φωτογραφικού υλικού και για να επέλθει μια βαθύτερη εξοικείωση με το υπερκόσμιο στοιχείο του εν λόγω συμβολικού τοπίου, δίνεται η ακόλουθη γλαφυρή περιγραφή ενός αειμνήστου δασκάλου: « […] Κάτω από το βουνό της Λαζαράδας, στη ρίζα ενός γκρεμνού, που τη βρέχει το κύμα, είναι μια σπηλιά που συγκινεί και προβληματίζει. Συγκινεί η παράδοση και προβληματίζει το κτίσμα. Είναι τούτη η σπηλιά θεόχτιστη ή την έκαναν άνθρωποι σε παλιούς καιρούς. ποιος ξέρει για ποιο σκοπό η φύση και τα στοιχεία της ξέρουν να φτιάχνουν περίτεχνα και φανταχτερά αριστουργήματα, μπροστά στα οποία ο άνθρωπος στέκει με ανοιχτό το στόμα κι ο λογισμός του προσπαθεί να βρει τόπο να σταθεί και να σιγουρέψει, αν αυτός ο κόσμος που βλέπει είναι αληθινός! .. Κάτι τέτοιο είναι και τούτη η σπηλιά. Το πάτωμα είναι ίσιο και στρωτό από μονοκόμματη πέτρα, ο θόλος από γρανίτη επίσης είναι σκεπασμένος με πράσινα βρύα, πολυτρίχια και λογής – λογής υδρόφιλα χορτάρια που από τα φύλλα τους στάζουν λαμπερές σταγόνες νερού, που καθώς πέφτουν αραιά, ρυθμικά και σχεδόν μονότονα πάνω στην κρυστάλλινη επιφάνεια του νερού που στέκει πάνω στην πέτρα, αντιλαλούν στην ψυχή σαν μηνύματα από κάποιο άγνωστο και μακρινό κόσμο.

    Στη μέση της σπηλιάς κι από την ίδια πέτρα με το πάτωμα υπάρχει κάτι σαν αρχαίος βωμός. Σαστίζει η συμμετρία και η αναλογία των διαστάσεων. Τούτο χρησιμεύει σαν Αγία Τράπεζα.

    Η σπηλιά είναι απροσπέλαστη από τη στεριά και μόνο με καλό καιρό μπορείς να πλησιάσεις από ένα επικίνδυνο μονοπάτι. Από τη θάλασσα μπορείς να μπείς και με βάρκα.
    Να είναι τάχα κανένα αρχαίο ιερό, ίσως του Ποσειδώνα, που κατά τον Όμηρο είχε τους σταύλους των φτερωτών αλόγων του σε αυτήν εδώ τη θάλασσα ανάμεσα στην ‘Ιμβρο και την Τένεδο;».

    Εξωτερική άποψη από το στόμιο του σπηλαίου του Αγίου Γκώνενα.

    Ακόμα και για κάποιον που δεν είχε την τύχη (προς το παρόν) να επισκεφθεί το εν λόγω σημείο, φαίνεται ότι η έντονη παράκτια γεωμορφολογία, η «αγριότητα» του πελαγίσιου τοπίου και οι πέριξ υψομετρικές διαφορές καλλιεργούν μια ιδιαίτερη αίσθηση του Υψηλού και του Θείου… Δεν είναι τυχαίο λοιπόν, ότι η συγκεκριμένη περιοχή είναι ζωσμένη με θρύλους…

    Λήψη από το εσωτερικό του σπηλαίου του Αη Γκώνενα.

    Αρχικά, σύμφωνα με την παράδοση, τον καιρό της ειδωλολατρείας στους ναούς του Αγριδιανού βουνού παρουσιάστηκε ένας νέος που είχε έλθει από την Ανατολή, ο Κόνων, και άρχισε να διδάσκη για τον Χριστό συμβουλεύοντας τους να αφήσουν τα είδωλα. Μα τόσο ο κόσμος όσο και το ιερατείο τον έδιωξαν με φοβέρες και απειλές. Φεύγοντας ο Κόνων, τους είπε πως σε μια ώρα, θα γίνη μεγάλος σεισμός και θα καταστραφούν οι ναοί και άνθρωποι πολλοί θα χαθούν. Σε λίγο έγινε πολύ μεγάλος σεισμός στο νησί. Όλοι οι ειδωλολατρικοί ναοί καταστράφηκαν και σκεπάστηκαν από βράχους. To μέρος αυτό το λένε ακόμα και σήμερα «Θαμμένη γη». Αμέσως, ο Κόνων κυνηγήθηκε από το πλήθος μέχρι τις νότιες παραλίες του νησιού. Μα ενώ ο όχλος πλησίαζε για να σφάξει τον Κόνωνα, αυτός χτύπησε με τον αγκώνα του ένα μικρό «κρημνάρι» και αμέσως έγινε ένας απόκρημνος βράχος στην άκρη της θάλασσας που χώρισε τον Κόνωνα από τους διώκτες του. Στον βράχο αυτόν σχηματίστηκε μια μεγάλη σπηλιά. Το κούφωμα αυτό του βράχου, που γεμίζει θάλασσα με τη νοτιά, έγινε η κατοικία του Κόνωνα, που άγιασε και πέθανε εκεί και οι νησιώτες τώρα μόνον όταν είναι γαλήνη περνούν και ανάβουν το καντήλι του. Οι ειδωλολάτρες, βλέποντας το θαύμα, γύρισαν πίσω και πίστεψαν στον Χριστό. Η ακρογιαλιά αυτή με τους βράχους και τη σπηλιά, φέρνει το όνομα έως τώρα ο Άγιος Κόνενας.

    Παράλληλα, αποτελεί ιστορικό γεγονός ότι στο δεύτερο μισό του 5ου αιώνα μ. Χ. έγιναν πολλοί και ισχυροί σεισμοί στο Βυζαντινό χώρο (Πόλη, Θράκη, Ελλήσποντος, Ιωνία, νησιά Β.Α. Αιγαίου). Άρα, με βάση το συνδυασμό Παράδοσης και Ιστορίας μάλλον η τελευταία ειδωλολατρική (Καβείρια) εορτή έγινε στην Ίμβρο κάποια χρονιά όπου μέγας σεισμός συνεκλόνισε το νησί. Οπότε, είναι βάσιμη – ορθολογική η εικασία ότι οι Ιμβριώτες έγιναν Χριστιανοί σε αυτή την περίοδο και όχι νωρίτερα.

    Παρενθετικά, επισημαίνεται ότι ο Άγιος Κόνων από την Ισαυρία της Μικράς Ασίας (τέλη 1ου αιώνα μ.Χ.), σύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, βαπτίσθηκε και καθοδηγήθηκε από τον Αρχιστράτηγο Μιχαήλ ο οποίος του χορήγησε τη χάρη των παράδοξων θαυμάτων. Έτσι, μια μέρα όπου ο Άγιος Κόνων επισκέφθηκε -προσευχόμενος στον Κύριο- έναν ειδωλολατρικό ναό, τα είδωλα έγιναν κομμάτια και το ιερό των Εθνικών συγκλονίστηκε εκ βάθρων. Για τον λόγο αυτό συνελήφθη από τον άρχοντα Μάγνο και βασανίσθηκε. Όταν αφέθη ελεύθερος, οι Χριστιανοί τον περιέθαλψαν και τον περιέβαλαν με το σεβασμό τους. Μετά από δύο χρόνια, ο Άγιος Κόνων κοιμήθηκε με ειρήνη παραδίδοντας την αγία του ψυχή στον Θεό. Κατά τα χρόνια της εικονομαχίας χριστιανοί μετέφεραν στην Πάφο της Κύπρου την αγία Κάρα του οσιομάρτυρα. Η μνήμη του τιμάται στις 5 Μαρτίου.

    Λήψη από το εσωτερικό του σπηλαίου του Αη Γκώνενα.

    Εν συνεχεία, παρατίθεται μια άλλη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία ζούσε κάποτε στις νότιες ακτές της Ίμβρου, στα σύνορα Αγίων Θεοδώρων και Σχοινουδίου, ένας αγράμματος βοσκός. Η καρδιά του ήταν γεμάτη αγάπη και αθωότητα. Δεν ήξερε τι θα πει κακός λογισμός. Ίσως να ήταν ο «πτωχός τω πνεύματι» των Μακαρισμών. Έβοσκε τα πρόβατά του ολομόναχος στις γύρω πλαγιές και ποτέ δεν είχε βλάψει κανέναν. Έτσι, μέσα σε αυτό το -έμπλεο εύλαλης σιωπής- περιβάλλον, η ζωή του κυλούσε ήρεμα με ευγνωμοσύνη για τα καλά που του χάριζε ο Θεός. Όμως, βρέθηκαν κάποιοι καλοθελητές, που δεν δίστασαν να τον κατηγορήσουν στον Δεσπότη ότι δήθεν ήταν άθρησκος και ότι ζούσε μέσα στην αμαρτία.

    Ο Δεσπότης, που ήταν τότε στην Τένεδο, μπήκε στο καράβι και κίνησε να τον βρει για να τον νουθετήσει. Όταν συναντήθηκαν, ο βοσκός του προσέφερε γάλα, τυρί κι έσφαξε ένα αρνί για να του κάνει το τραπέζι. Κατά τη στιχομυθία που ακολούθησε ο Δεσπότης κατάλαβε ότι είχε να κάνει με έναν άγιο άνθρωπο και αμέσως παραιτήθηκε από τον αρχικό σκοπό που είχε, να δώσει συμβουλές και συστάσεις. Προσπάθησε μόνον να του μάθει μια σύντομη προσευχή για να τη λέει κάθε μέρα: «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον ημάς». Κατόπιν, ο Δεσπότης τον αποχαιρέτησε κι έφυγε.

    Χάρτης νήσων βορειοανατολικού Αιγαίου και γειτονικών ακτών (Carte des iles de Lemnos, Imbros, Samothrace, et des côtes voisines – 1809).

    Σε λίγο ο βοσκός δοκίμασε να πει την προσευχή, αλλά την είχε ξεχάσει. Αγνάντεψε προς τη θάλασσα. Το καϊκι του Δεσπότη είχε ξεμακρύνει. Έψαχνε με αγωνία να βρει κάτι που θα τον μετέφερε στο καράβι. Είδε το δέρμα του αρνιού που το είχε πετάξει στη θάλασσα. Χωρίς να διστάσει ανέβηκε πάνω του και άρχισε να… πλέει γρήγορα προς το καράβι. Σε λίγο το είχε ήδη πλησιάσει. Ο Δεσπότης βλέποντας το παράδοξο αυτό θέαμα, σταυροκοπήθηκε συγκλονισμένος. Τότε, ο άδολος ποιμένας του φώναξε:

    – «Θύμισέ μου, Παππούλη, τι να λέω στην προσευχή μου;!»

    – «Παιδί μου, ο δρόμος σου είναι ο δρόμος του Θεού. Να λες ό,τι θέλεις στην προσευχή σου. Ό,τι θέλεις!», του απάντησε ο εμβρόντητος λειτουργός του Θεού.

    Ο βοσκός πλέον επέστρεφε προς το νησί. Στο μεταξύ, είχε ξεσπάσει μια δυνατή μπόρα. Κατακλυσμός σωστός. Όταν πάτησε το πόδι του στην ακτή, δεν είχε που να προφυλαχτεί. Καθώς σήκωσε τα μάτια στον ουρανό, σαν να φωτίστηκε το μυαλό του. Χτύπησε δυνατά με τον αγκώνα του έναν πελώριο βράχο στην ακρογιαλιά και… ω του θαύματος, ο βράχος άνοιξε στα δύο και μια σπηλιά σχηματίστηκε. Εκεί μέσα βρήκε καταφύγιο ο βοσκός και τα πρόβατά του. Από τότε η τοποθεσία αυτή της Ίμβρου λέγεται Άη Γκώνενας.

    Από τις διάφορες εκδοχές του τοπικού θρύλου, επελέγησαν και παρουσιάστηκαν οι δύο επικρατέστερες οι οποίες έχουν διασωθεί από Ιμβριώτικο στόμα σε στόμα κι από Ιμβριώτικη γενιά σε γενιά. Έτσι, στο σημείο αυτό κρίνεται σκόπιμο να γίνει μια σύντομη αναφορά και στο πως είδαν – κατέγραψαν οι ξένοι την περιοχή του Αη Γκώνενα διαχρονικά. Ήτοι, «Εν Ίμβρω υπάρχουσι πολλά παρεκκλήσια εις τας πεδιάδας και βουνά ονομαζόμενα εξωκκλήσια. Όταν δε έλθη η μνήμη εκάστου εξωκκλησιού, συνάγονται εξ όλων των χωρίων και πανηγυρίζουσι τρώγοντες και πίνοντες και χορεύοντες μετά την εν τω παρεκκλησίω θείαν λειτουργίαν. Αν κατά την μνήμην παρεκκλησίου τινός συμπέση χειμών δριμύς, ή νηστεία, τότε εκ συμφώνου προσδιορίζουσι διά την πανήγυριν ημέραν τινά του θέρους. Τοιούτο παρεκκλήσιον ευρίσκεται και εις όνομα του αγίου Κόνωνα εις παράλιον τινα βράχον έχον την θύραν προς την θάλασσαν. Πιστεύεται δε ότι εκεί ησκήτευσεν ο άγιος Κόνων, όστις διά του αγκώνος ωθών τον βράχον εσχημάτισε το σπήλαιον (εκκλησία) όθεν και Κόνων εκλήθη ως εκ του αγκώνος, προφέρεται δε άγιος Γκόνενας».

    Τελειώνοντας, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ποτέ δεν υπήρξε εκεί ναϋδριο – εκκλησάκι με την αυστηρή έννοια του όρου της ναοδομίας. Με τοίχους, σοβάδες, πόρτα και παράθυρα. Ίσως όμως αυτή η διαπίστωση να στερείται βαθύτερου νοήματος, καθότι ο Οίκος του Θεού δεν χτίζεται τόσο με δομικά υλικά όσο με των ανώνυμων ανθρώπων «της καρδιάς το πύρωμα» και την Πίστη. Στοιχεία τα οποία δεν έλειψαν ποτέ από τους αδελφούς Ιμβρίους. Δυστυχώς, όπως συνήθως συμβαίνει, ήρθε το γκρίζο πέπλο της Πολιτικής Ιστορίας να επισκιάσει τα πολύχρωμα βιώματα της Λαογραφίας και των θρύλων, τα ψυχωφελή παραμύθια της γιαγιάς στο παραγώνι. Το πνεύμα των χρόνων της λευτεριάς (1912 – 1923) ξεθώριασε. Δεν άντεξε! Η κατάφωρη παραβίαση των συμφωνιών, οι εποικισμοί, τα «σχέδια διάλυσης» οδήγησαν συντεταγμένα στον αφελληνισμό (και αυτής) της περιοχής.

    Η παρούσα αναφορά ας είναι αφιερωμένη στους «κοσμοπλεύστες» καταγόμενους από τη γλυκερή νησιωτική τριάδα Ίμβρο, Τένεδο και Κύπρο. Από αυτά τα παραδεισένια ελληνογενή νησιά που είναι τόσο γειτονικά μεταξύ τους στους καρδιακούς «θεματικούς χάρτες» της νοσταλγίας και της θύμησης…

    Πηγές:
    1 «Το βιβλίον του Στρατιώτου», Σύνδεσμος Ψυχαγωγίας Πολεμιστών, εκδόσεις Σιδέρη, Αθήναι, 1924
    2 «Οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια της Ίμβρου», Μητροπολίτης Μύρων – Δρ. Χρυσόστομος Καλαϊτζής, Εταιρεία Μελέτης της καθ΄ ημάς Ανατολής, Αθήνα, 2007
    3 Φωτογραφικό υλικό του Δημήτρη Αραμπατζή, τον οποίον θερμά ευχαριστούμε και συγχαίρουμε για το έργο του.


    0 0


    0 0

    Ο γνήσιος πνευματικός πατέρας κατανοεί και σέβεται τον χαρακτήρα του κάθε πιστού, την εσωτερική ελευθερία του. Στόχος του δεν είναι μία μηχανική υπακοή, αλλά δείχνει στα παιδιά του το δρόμο της πνευματικής ωριμότητας, όπου μπορούν ν’ αποφασίσουν πλέον ελεύθερα για την ζωή τους. Προσπαθεί να βοηθήσει στην κατανόηση του αληθινού εαυτού τους, ο οποίος ήταν κρυμμένος πίσω από προσωπεία και μάσκες. Ο πνευματικός πρέπει να είναι δημιουργικός και εφευρετικός, δίνοντας στους άλλους την δυνατότητα να φθάσουν στην προσωπική σχέση με τον Θεό, ενώ πριν φαινόταν αδύνατο [80].

    Ένα από τα στοιχεία το οποίο είναι καταλυτικό και βοηθά στην διάρκεια και στην ποιότητα της εξομολόγησης είναι ο λόγος του πνευματικού πατέρα. Η σωστή διαχείριση των λέξεων, η μετάδοση των συμβουλών, η περιγραφή των πνευματικών καταστάσεων, αλλά και η δημιουργία ενός αγαπητικού, υποστηρικτικού και ασφαλούς πνευματικού περιβάλλοντος για τον εξομολογούμενο είναι αποτέλεσμα της ορθής και ακριβής χρήσης των κανόνων αλλά και του πνεύματος της παράδοσης της Εκκλησίας μας. Ο λόγος του πνευματικού πρέπει να είναι λόγος αγάπης, σωτηρίας, παρηγοριάς, βοήθειας και σωτηρίας για τον άλλο. Οφείλει να στηρίζει πνευματικά τον εξομολογούμενο, να μην εμποδίζει την μετάνοιά και την διάθεση καταλλαγής του με τον Θεό, αλλά να τον διευκολύνει σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας.

    Παράλληλα με τον λόγο μεγάλη σημασία έχει και το παράδειγμα του ίδιου του πνευματικού πατέρα προς τα πνευματικά του παιδιά.. Η τήρηση των εντολών του ευαγγελίου και η εμπειρία του πνευματικού είναι από τα χαρακτηριστικά, τα οποία χαριτώνουν τον ίδιο αλλά ταυτόχρονα του δίνουν την δυνατότητα να τα μεταδώσει στους υπόλοιπους ανθρώπους [81]. Τα λόγια χωρίς την πράξη μπορούν να οδηγήσουν τον ίδιο στην κενοδοξία και τους άλλους στην στέρηση της θεραπείας και της σωτηρίας. Ο συνδυασμός λόγων και πράξεων είναι ο αυθεντικός τρόπος βίωσης του εκκλησιαστικού γεγονότος. Μάλιστα τα έργα πιστοποιούν την αυθεντικότητα και την γνησιότητα των λόγων και της γνώσης του πνευματικού [82].

    Η μόρφωση, η κατάρτιση του πνευματικού μαζί με την πνευματική γνώση μπορούν να βοηθήσουν τον σύγχρονο άνθρωπο, ο οποίος προσέρχεται στο μυστήριο της εξομολόγησης. Η θεολογική γνώση, η λειτουργική παιδεία και η εμπειρία της παράδοσης της Εκκλησίας είναι εφόδια, τα οποία βοηθούν στην διαχείρηση των ζητημάτων που προκύπτουν κατά το μυστήριο της εξομολόγησης [83]. Επίσης οι σπουδές πάνω σε ανθρωπολογικές επιστήμες μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση του σύγχρονου ανθρώπου. Οι πατέρες ποτέ δεν απέκλεισαν την γνώση, τα επιτεύγματα και τις ανακαλύψεις της επιστήμης. Χρησιμοποίησαν την επιστήμη σαν όχημα για να μεταδώσουν την εκκλησιαστική εμπειρία στους ανθρώπους της κάθε εποχής [84].

    Σήμερα οι επιστήμες της Ψυχιατρικής, της Ψυχολογίας, της Παιδαγωγικής και της Κοινωνιολογίας μπορούν να βοηθήσουν στην καθοδήγηση των ανθρώπων αλλά και στην επίλυση κάποιων θεμάτων που χρήζουν μίας ειδικής αντιμετώπισης και θεραπείας [85]. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο πνευματικός θα στηριχθεί αποκλειστικά στις επιστήμες αυτές παραθεωρώντας την ορθόδοξη παράδοση ή θα μετατρέψει την εξομολόγηση σε μία ψυχαναλυτική και ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Μπορεί όμως να συμβουλευθεί ο ίδιος ή να παραπέμψει τον εξομολογούμενο σε κάποιον ειδικό, για θέματα τα οποία αφορούν την υγεία και την φυσιολογία του ανθρώπου. Έτσι η επιστήμη εντάσσεται στο σωτηριολογικό πλαίσιο της Εκκλησίας και δίνει την δυνατότητα στον πνευματικό να αποφύγει λάθη, τα οποία μπορούν να οδηγήσουν σε αδιέξοδα. [86]. Η παρακολούθηση των εξελίξεων της σύγχρονης κοινωνίας και η συνεχής ενημέρωση είναι απαραίτητα στοιχεία για τον πνευματικό.

    Το άλλο πρόσωπο, το οποίο βρίσκεται μέσα στην σχέση του μυστηρίου της εξομολόγησης είναι ο εξομολογούμενος. Είναι το πρόσωπο το οποίο προσέρχεται συντετριμμένο, ταπεινωμένο και εξαθλιωμένο από την αμαρτία. Είναι αυτό το οποίο χρειάζεται άμεσα την αποκατάσταση της σχέσης του με τον Θεό για να μπορέσει να λειτουργήσει ως πρόσωπο και όχι ως κατακερματισμένο άτομο.

    Έτσι η επιλογή του προσώπου του πνευματικού είναι μία πολύ σοβαρή απόφαση, η οποία θα βοηθήσει τον άνθρωπο να βρει την χαμένη του ταυτότητα, την πραγματική ελευθερία και τον δρόμο για την αποκατάσταση του. Εξάλλου οι πατέρες μέσα από την εμπειρία τους τόνισαν την αναγκαιότητα της σχέσης του πιστού με κάποιον πνευματικό [87]. Ο κάθε άνθρωπος καλείται με σύνεση, έρευνα και προσευχή να αναζητήσει τον κατάλληλο για τον ίδιο πνευματικό, για να τον βοηθήσει στην θεραπεία της ψυχής του. Η νομική ή δικανική νοοτροπία που συναντάται σε κάποιους πνευματικούς θα πρέπει να αποφεύγεται, διότι η θεραπεία του ανθρώπου χρειάζεται μία αγαπητική, μία ιατρική φροντίδα [88]. Όταν βρεθεί ο κατάλληλος ιερέας, ο πιστός θα πρέπει να τον εμπιστευθεί, διότι η εμπιστοσύνη είναι μία πολύ σημαντική παράμετρος με την οποία θα πρέπει να γίνει η εκλογή του πνευματικού [89]. Η εμπειρία παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο στην συνεργασία των δύο προσώπων για την θεραπεία της ψυχής και των δύο ουσιαστικά [90].

    Η υπακοή του εξομολογούμενου στον πνευματικό είναι ένα μεγάλο ζήτημα από το οποίο εξαρτάται η πορεία της θεραπείας του πρώτου. Η υπακοή βέβαια δεν θα πρέπει να γίνεται αφορμή εκμετάλλευσης από τον πνευματικό. Η ελευθερία του ανθρώπου είναι δώρο του Θεού, το οποίο σέβεται ο ίδιος ο Θεός. Είναι τραγικό η ελευθερία του ανθρώπου, την οποία σέβεται ο Θεός, να καταστρατηγείται από έναν άνθρωπο, δηλαδή τον πνευματικό. Ο σκοπός δεν είναι να καταπιέζεται ο άνθρωπος αλλά να βοηθιέται να γίνει αυτό το οποίο πραγματικά είναι και πλάστηκε από τον ίδιο τον Θεό. Ένας σύγχρονος πνευματικός υποστήριξε ότι η πνευματική πατρότητα πρέπει να ενθαρρύνει τον άνθρωπο να αποφασίζει για τον εαυτό του. Ο πνευματικός θα πρέπει να έχει το ρόλο της μαίας, η οποία είναι παρούσα για να βοηθήσει την μητέρα για να γεννήσει μόνη της [91]. Έτσι η υπακοή έχει ένα πνευματικό και ιερό χαρακτήρα και όχι εξαναγκαστικό. Με την υπακοή ο εξομολογούμενος διδάσκεται να πράττει σύμφωνα με το θέλημα του Θεού και ο πνευματικός να τον οδηγεί με την προσευχή του και τους λόγους του στην γνώση του Θεού, καλλιεργώντας την ελευθερία, η οποία είναι απαραίτητη για την σωτηρία [92].

    Είναι πολύ σημαντικό κάθε πιστός να έχει έναν σταθερό πνευματικό διότι αυτός γνωρίζει περισσότερο από τον καθένα το πνευματικό του τέκνο, από ποια πάθη ενοχλείται, τι αδυναμίες έχει, σε ποια πνευματική ηλικία έχει φτάσει. Γνωρίζει επίσης τι οδηγίες έχει δώσει, τι φάρμακα έχει εφαρμόσει, τι ωφελεί και τι βλάπτει το πνευματικό του τέκνο. Αυτή η σταθερότητα ωφελεί την πνευματική σχέση στο μυστήριο της εξομολόγησης και βοηθά αποτελεσματικά στην πνευματική ωρίμανση και εξέλιξη του πιστού [93].

    Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ

     

    Παραπομπές:

    80. Κάλλιστος Ware, Ο ορθόδοξος δρόμος (Αθήνα : Επτάλοφος,1984) σ. 113.
    81. «μηδείς σου της νεότητος καταφρονείτω, αλλά τύπος γίνου των πιστών εν λόγω, εν αναστροφή, εν αγάπη, εν πνεύματι, εν πίστει, εν αγνεία» Α΄ Τιμ. 4,12.
    82. Μάρκος Ασκητής, Περί των οιομένων εξ έργων δικαιούσθαι 12, Φιλοκαλία Α΄, σ. 110.
    83. «πρέπει εσύ ο μέλλων γενέσθαι πνευματικός να έχης μίαν διαφορετικήν από τους άλλους γνώσιν και εμπειρίαν εις την παλαιάν και νέαν Γραφήν· εις τα δόγματα της πίστεως, τα περιεχόμενα εις το Πιστεύω· μάλιστα δε και πατρικούς Κανόνας, τους περιεχομένους εις την βίβλον, οπού προ ολίγων χρόνων εξεδόθη εις τύπον· εις των οποίων την μελέτην πρέπει να καταγίνεσαι νύκτα και ημέρα, εις τρόπον ώστε να τους ηξεύρης από στόματος· επάνω εις αυτούς να κοιμάσαι, ως ο Αλέξανδρος εις του Ομήρου την Ιλιάδα, και τούτους να αναπνέης κάθε ώραν και στιγμήν» Νικοδήμος Αγιορείτης, ο.π., σ. 22.
    84. «μεγάλως συνεργεί η κάτω παιδεία, όταν όχημα γένηται ταής άνωθεν σοφίας του Πνεύματος. Διότι η μεν, νοήματα φωτεινά, η δε, δύναμιν λόγου δίδωσιν» Πέτρος Δαμασκηνός, Λόγος Ψ΄, Βιβλίο Β΄, Φιλοκαλία Γ΄, σ. 159.
    85. Γεώργιος Μεταλληνός, Ενορία :ο Χριστός εν τω μέσω ημών (Αθήνα : Αποστολική Διακονία, 2001) σ. 83.
    86. ο.π.
    87. «Σπεύσεις δε διά παντός του βίου πνευματικόν πατέρα έχειν και εξαγγέλειν αυτώ παν αμάρτημα και πάντα λογισμόν και λαμβάνειν παρ’ αυτού την ιατρείαν και την άφεσιν. Αυτοίς γαρ έδόθη λύειν και δεσμείν ψυχάς…Ταύτην γαρ την χάριν και την δύναμιν έλαβον παρά Χριστού» Γρηγόριος Παλαμάς, Δεκάλογος της κατά Χριστόν νομοθεσίας, Φιλοκαλία Δ΄, σ. 120.
    88. Μάριος Μπέγζος, Ψυχολογία της Θρησκείας (Αθήνα : Ελληνικά Γράμματα,1996) σ. 79.
    89. «εις ον έχεις πίστιν και έμαθες ότι δύναται βαστάσαι λογισμούς και πιστεύσαι αύτώ ως τω Θεώ» Βαρσανούφιος και Ιωάννης, Κείμενα διακριτικά και ησυχαστικά, Ερώτηση 361, τομ. Β΄, σ. 244.
    90. Μ. Βασίλείος, Όροι κατ’ επιτομήν, Ερώτηση 229, PG. 31, 1092 BC.
    91. Hamant Yves, Alexander Men : A witness for contemporary Russia, a man for our times, (London : Oakwood Publication, 1995) σ. 124.
    92. Σωφρόνιος Σαχαρώφ, Άσκησης και θεωρία, (Εσσεξ Αγγλίας : Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, 1996) σ. 48.
    93. Βαρσανούφιος και Ιωάννης, ο.π., Ερώτηση 363, τομ. Β΄, σ. 246.


    0 0

    Οι νηπτικοί Πατέρες εφαρμόζοντας την ησυχία και την άσκηση ως δεύτερή τους φύση, γνωρίζουν ότι δεν πρέπει οι άνθρωποι να επαίρονται για τις γνώσεις τους, ούτε να επιδεικνύουν τη μόρφωσή τους, γιατί τις πλείστες φορές η ημιμάθεια και η πλεονεξία τους πάντα θα τους προδίδει. Αυτό παθαίνουν όσοι επιχειρούν να διδάξουν άλλους με όσα έχουν ακούσει μόνο, χωρίς να εντρυφήσουν πραγματικά στη γνώση και φυσικά δεν ολοκληρώνουν την προσπάθειά τους, επειδή δεν μιλούν από προσωπική εμπειρία. Όταν οι μαθητές καταλάβουν τους δασκάλους εκείνους ότι δεν ανταποκρίνονται τα λόγια στις πράξεις τους ή ακόμη ότι αυτά που λένε είναι αντίθετα από το θέμα που έχουν να διδάξουν, τότε αυτοί ομολογούν την άγνοιά τους, καθώς κινδυνεύουν από τα λόγια που είπαν [32]. Γι’ αυτό και οι Πατέρες της Φιλοκαλίας εφιστούν την προσοχή σε όλους μας, λέγοντας ότι πρέπει να προσέξουμε ποιους ακούμε να μιλούν. Γιατί, κατά τον Άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο, οι άνθρωποι θεωρούν διδακτικό και πνευματικό, τον φλύαρο και επιδεικτικό, ενώ τον σιωπηλό που αποφεύγει με προσοχή την αργολογία, τον λένε αγροίκο και αμίλητο [33].

    Έχοντας όλα αυτά κατά νου, οι θεωρητικοί του νοός της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, προχωρούν στην ανάλυση της χριστιανικής πίστεως, η οποία μαθαίνεται με την γνώση των γραμμάτων, θύραθεν και χριστιανικών, καθώς και με την εμβάθυνση μέσω της καθάρσεως και του φωτισμού στην πνευματική θεωρία του ακτίστου φωτός. Έτσι διδάσκουν ότι, κατά τους σοφούς της εποχής τους, γίνεται διάκριση μεταξύ τριών κατηγοριών παιδαγωγών: του ρήτορα [34], του φιλοσόφου [35] και του γραμματέα [36]. Παρόλα αυτά θα πρέπει όσοι εντάσσονται και στις τρεις κατηγορίες των παιδαγωγών να είναι γνώστες, τόσο της θύραθεν γνώσεως, όσο και της πνευματικής θεωρίας της Εκκλησίας για την προκοπή των μαθητών τους [37]. Συνοψίζοντας τις τρεις κατηγορίες παιδαγωγών αναφέρουν ότι, γραμματέας ονομάζεται κάθε πρακτικός ασκητής που ασχολείται ακόμη με τις πράξεις σωματικώς˙ ρήτορας θείος είναι εκείνος που στέκεται κατά φύση ανάμεσα στις γνώσεις και τους λόγους των όντων και τα αποδεικνύει όλα, φωτιζόμενος από το Άγιο Πνεύμα˙ φιλόσοφος αληθινός, είναι εκείνος που αισθάνεται μέσα του την υπερφυσική ένωση με το Θεό, με τρόπο συνειδητό και άμεσο [38]. Και οι τρεις κατηγορίες είναι δηλαδή θεόπτες του ακτίστου φωτός της Τριαδικής Θεότητας και μέσω της δικής τους εμπειρίας γίνονται οι φωτισμένοι παιδαγωγοί των υπολοίπων μελών του σώματος της Εκκλησίας του Χριστού. Η μέριμνα, επομένως, για τη φυσική και πνευματική ανέλιξη του ποιμνίου της Εκκλησίας διαλαμβάνει καίριο και σημαντικό ρόλο στα κείμενα των νηπτικών Πατέρων.

    «Οι νηπτικοί Πατέρες μας εισάγουν σε έναν πνευματικό λειμώνα. Ευώδη άνθη του λειμώνα αυτού είναι η ησυχία, η μετάνοια, η κατά Θεόν σχολή, το κατά Θεόν πένθος, η χαρμολύπη, ο αγνός φόβος, η αδιάλειπτη και έμπονη προσευχή, η καθαρή καρδιά και ο φωτισμένος νους. Κεντρική θέση κατέχει η νήψη. Η νήψη ως συνεχής εγρήγορση και καθολική επαγρύπνηση αποτελεί τη βάση της πνευματικής ζωής» [39]. Παράλληλα, όμως, οι φιλοκαλικοί Πατέρες έχοντας το βλέμμα στον ουρανό και στο Θεό και τη σκέψη τους συνεχώς στις Αγίες Γραφές, μέσα από τα κείμενά τους έγιναν οι μεγαλύτεροι παιδαγωγοί της Ορθόδοξης χριστιανικής πίστης και καλλιέργησαν έτσι τον ‘’καλόν κ’ αγαθόν’’ πολίτη της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Χωρίς να ξεχνούν, βέβαια, να στρέφονται ευχαριστιακά προς τον Τριαδικό Θεό και να Τον δοξολογούν λέγοντας: «γιατί αλήθεια, είναι μακάριος ο άνθρωπος που θα τον παιδαγωγήσεις, Κύριε, και θα τον διδάξεις με το νόμο Σου. Γιατί αληθινά σοφός είναι εκείνος που φτάνει στην πίστη με την παιδαγωγία και διδάσκεται τα απόρρητα του Θεού με τη διδασκαλία του Πνεύματος» [40].

    Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ

     

    Παραπομπές:

    32. Όσιος Νείλος ο Ασκητής, «Λόγος Ασκητικός», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 181˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Α΄, 19985, ο.π., σελ. 255.
    33. Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος, «154 πρακτικά και θεολογικά κεφάλαια, κεφ. 71», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 765˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Δ΄, 19973, ο.π., σελ. 26.
    34. Άγιος Γρηγόριος ο Σιναιτης, «137 ωφέλιμα κεφάλαια, κεφ. 127», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 901-902˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Δ΄, 19973, ο.π., σελ. 205.
    35. Άγιος Γρηγόριος ο Σιναιτης, «137 ωφέλιμα κεφάλαια, κεφ. 127», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 901-902˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Δ΄, 19973, ο.π., σελ. 206.
    36. Άγιος Γρηγόριος ο Σιναίτης, «137 ωφέλιμα κεφάλαια, κεφ. 127», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 901-902˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Δ΄, 19973, ο.π., σελ. 206-207.
    37. Άγιος Γρηγόριος ο Σιναιτης, «137 ωφέλιμα κεφάλαια, κεφ. 127», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 901-902˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Δ΄, 19973, ο.π., σελ. 207.
    38. Άγιος Γρηγόριος ο Σιναιτης, «137 ωφέλιμα κεφάλαια, κεφ. 127», Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, ο.π., σελ. 901-902˙ Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Δ΄, 19973, ο.π., σελ. 207.
    39. πρωτ. Βασίλειου Καλλιακμάνη, «Το Φως της Φιλοκαλίας», ο.π., σελ. 91.
    40. Άγιος Κάλλιστος Αγγελικούδης, «Περί της ενώσεως με το Θεό», στο: Γ. Γαλίτη (εκδ.), Φιλοκαλία των ιερών Νηπτικών, τόμος Ε΄, 19932, ο.π., σελ. 265.


    0 0

    Πληθώρα απόψεων έχει διατυπωθεί και για τα βλάχικα/ αρμάνικα ως προς τα παρακάτω ερωτήματα: Α) Είναι γλώσσα, ιδίωμα ή διάλεκτος; Β) Τα βλάχικα υπήρξαν μητρική γλώσσα των Βλάχων ή προέκυψαν ως αποτέλεσμα εκλατινισμού των πληθυσμών αυτών από τους Ρωμαίους κατακτητές στα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας; Γ) Οι βλάχικοι πληθυσμοί υπήρξαν πάντοτε δίγλωσσοι; Δ) Γράφονται τα βλάχικα; Τι είδους χαρακτήρες χρησιοποιούνται για την γραφή τους (ελληνικούς, λατινικούς); Ε) Υπάρχουν δείγματα γραφής της βλάχικης; ΣΤ) Ποια είναι η σχέση της ελληνικής γλώσσας με τα βλάχικα; Υπάρχει διαφοροποίηση στο πού χρησιμοποιείται η μεν και πού η δε; Να επισημάνουμε ότι οι απαντήσεις που δίδονται σχετίζονται άμεσα με τις απόψεις που υιοθετεί ο/η εκάστοτε μελετητής/τρια περί της καταγωγής των Βλάχων.

    Α) Άλλοι αναφέρονται στη βλάχικα ως γλώσσα, άλλοι ως ιδίωμα κι άλλοι ως διάλεκτο, ενώ υπάρχουν κι εκείνοι που εναλλάσσουν τους όρους. Άλλοτε χρησιμοποιούν τον όρο «γλώσσα» κι άλλοτε «ιδίωμα» ή «διάλεκτο». Όσοι/ες υποστηρίζουν την άποψη ότι τα βλάχικα είναι γλώσσα προερχόμενη από τη δημώδη λατινική διευκρινίζουν ότι αποτελεί παρακλάδι της λατινικής κι όχι της δακορουμανικής. Με τη τελευταία έχει απλή συγγένεια (Έξαρχος, 1994).

    Β) «Γενικότερα, Έλληνες που χρησιμοποιήθηκαν από τους Ρωμαίους ως οδοφύλακες, από ανάγκη συνεργασίας και συναλλαγής μαζί τους στην καθημερινή ζωή, «ξέχασαν» την μητρική γλώσσα τους και «έμαθαν» την διαμορφωθείσα βλαχική, χωρίς όμως να τη γράφουν. (…) Και φυσικά οι κάτοικοί τους μιλούσαν παλιά μόνο την ελληνική. (…) Στους πέντε αιώνες συνεργασίας οδοφυλάκων και Ρωμαίων διαμορφώθηκε η βλαχική και από τους οδοφύλακες πέρασε και στους κτηνοτρόφους. Και όλοι αυτοί οι ελληνόφωνες πριν το 150 π.Χ βρέθηκαν βλαχόφωνες το 350 μ.Χ στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία.» (Αρσενίου, 2005, σ. 55).

    Γ) Ο Α. Λαζάρου (1993) υποστηρίζει ότι η Ρωμαϊκή κατάκτηση από το 229 π.Χ κι εξής στην ελληνική χερσόνησο είχε ως αποτέλεσμα τον πλήρη εκλατινισμό των Ιλλυρικών πληθυσμών και σε μεγάλο βαθμό και των Θρακικών, ενώ για τους πληθυσμούς της Ηπείρου, Θεσσαλίας και Μακεδονίας ο εκλατινισμός ήταν μερικός με τη μορφή διγλωσσίας.

    Σύμφωνα με τον T. Kahl η βλάχικη ήταν η μητρική γλώσσα των Βλάχων και σταδιακά εγκαταλείφθηκε χάρη στην επικράτηση της ελληνικής ως επίσημης γλώσας. «Η ίδια η άνοδος του μορφωτικού τους επιπέδου ήταν που τους οδήγησε κατά τη γνώμη μας στην υιοθέτηση μιας χρήσιμης και καλλιεργημένης γλώσσας (κατά κανόνα της ελληνικής) και την εγκατάλειψη της μητρικής» (Kahl, 2009, σ. 38). Με την άποψη αυτή φαίνεται να συμφωνεί κι ο Φ. Δασούλας αναφερόμενος στην περίπτωση του μετσοβίτικου ιδιώματος της βλάχικης γλώσσας. Στις αρχές του 18ου αιώνα ιδρύθηκε στο Μέτσοβο σχολή για την πνευματική αναγέννηση του νέου ελληνισμού. «Νομοτελειακά αυτή η εξέλιξη συνιστά παράγοντα συρρίκνωσης της τοπικής γλώσσας. Ωστόσο αυτή παραμένει ισχυρή τόσο σε επίπεδο προφορικής επικοινωνίας όσο και σε επίπεδο πνευματικής δημιουργίας πάντα στα πλαίσια μίας λαϊκής κουλτούρας. Η θέση της στην τοπική κοινωνία δεν ανατρέπεται ούτε και μετά την καθολική συμμετοχή των κοριτσιών του οικισμού στην εκπαίδευση γεγονός που λαμβάνει χώρα στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Μπορεί η τελευταία εξέλιξη να σηματοδοτεί την εισδοχή της τοπικής κοινωνίας σε μια φάση καθολικής διγλωσσίας ωστόσο στην προφορική επικοινωνία ο ρόλος της ελληνικής γλώσσας ως της δεκαετίες του 1960- 1970 παραμένει περιθωριακή.» (Δασούλας, σ. 4). Επομένως, γίνεται αντιληπτό ότι πριν τη σύσταση του σχολείου και την καθολική συμμετοχή των κοριτσιών στην εκπαίδευση στο Μέτσοβο ομιλείτο μία γλώσσα η βλάχικη. Χάρη στην εκπαίδευση ο πληθυσμός του Μετσόβου έγινε δίγλωσσος (βλάχικα και ελληνικά).

    Δ) Οι πρώτες πηγές στις οποίες εμφανίζονται τα βλάχικα ήταν με ελληνικούς χαρακτήρες. Εν συνεχεία χρησιμοποιήθηκαν και λατινικοί για την γραπτή εκφορά της βλάχικης. Δεν υπάρχει σημέρα κοινώς αποδεκτός τρόπος γραφής τους.

    Ε) Μέχρι τον 18ο αιώνα δεν υπήρχαν γραπτές πηγές της βλάχικης. «Οι πηγές βέβαια δεν δικαιολογούν την αναφορά σε γραπτή αρμανική γλώσσα, παρά μόνο από τις αρχές του 18ου αι. κι εξής» (Kahl, 2009, σ. 28). Μέχρι πρότινος η βλάχικη φαίνεται να ήταν γλώσσα που χρησιμοποιείτο μόνο προφορικά. Μέχρι την εμφάνιση του βλάχικου γραπτού λόγου η «βλάχικη φιλολογία» ήταν αμιγώς προφορική και απαρτιζόταν από τα παραδοσιακά τραγούδια, τα παραμύθια, τις παροιμίες. Ο Γ. Έξαρχος διατύπωσε δυο λόγους για τους οποίους δεν υπήρξε μέχρι κάποια χρονική περίοδο γραπτή «βλάχικη φιλολογία»: «Πρώτον: Οι Βλάχοι/ Αρμάνοι της Ελλάδας έγραψαν και γράφουν στη Νεοελληνική μας γλώσσα, γιατί ο πλούτος του λεξιλογίου της παρέχει απεριόριστες δυνατότητες έκφρασης. (…) Δεύτερον: Οι Βλάχοι/ Αρμάνοι της Ελλάδας ουδέποτε ένοιωσαν παλαιότερα ότι κινδυνεύει να χαθεί η βλάχικη γλώσσα τους.» (1994, σσ. 51-53).

    ΣΤ) Τα Βλάχικα χρησιμοποιούνταν στον προφορικό λόγο, σε οικογενειακά, φιλικά αλλά και επαγγελματικά πλαίσια (π.χ για την ομάδα των κτηνοτρόφων). Όμως, χρησιμοποιούσαν την ελληνική ως γλώσσα του εμπορίου, της Εκκλησίας και του σχολείου και για την αποτύπωση του προφορικού σε γραπτό λόγο.

    «Βλάχοι δεν ονομάζονταν όλοι οι Έλληνες γεωργοί και όλοι οι Έλληνες νομάδες, αλλά μόνο όσοι από αυτούς μιλούσαν την βλαχική γλώσσα. Επρόκειτο, δηλαδή για Έλληνες που μετείχαν στην οικονομική ζωή της τότε κοινωνίας και υποχρεώθηκαν από επαγγελματική ανάγκη να χρησιμοποιούν την διαμορφωθείσα βλαχική γλώσσα, καθώς και όσοι χρησιμοποιούνταν από τον στρατό των Ρωμαίων ως οδοφύλακες ορεινών διαβάσεων ή σε διάφορες άλλες υπηρεσίες τους. (…) Το ιδίωμα, λοιπόν, της βλαχικής γλώσσας δημιουργήθηκε από την ανάγκη των συναλλαγών στην καθημερινή ζωή κατά την διάρκεια των 500 περίπου χρόνων Ρωμαϊκής Κατοχής, η οποία είχε ως επίσημη γλώσσα την λατινική.» (Αρσενίου, 2005, σσ. 51,53).

    «Στα νεότερα χρόνια, η θέση της ελληνικής ως γλώσσας συνεννόησης στις εμπορικές συναλλαγές της νότιας Βαλκανικής, το κύρος της ελληνικής παιεδείας και ο ρόλος της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης στην οθωμανική αυτοκρατορία, οδήγησαν ένα μεγάλο αριθμό Αρμάνων στην έκφραση ελληνικών τύπων αυτοπροσδιορισμού. Σήμερα, όλοι οι κάτοικοι των αρμανικών οικισμών της Ελλάδας μιλούν άπταιστα ελλληνικά. Η αρμανική επιβιώνει εντός της οικογένειας και του οικείου περιβάλλοντος της κοινότητας. Γενικά, ακόμη και οι άνθρωποι που γνωρίζουν καλά την αρμανική γλώσσα έχουν μεγαλύτερη ευχέρεια στην επίσημη γλώσσα, τα ελληνικά.» (Kahl, 2009, σ. 21).

    «Η επιρροή και το κύρος της ελληνικής γλώσσας της εποχής αποτυπώθηκε και στα πρώτα γραπτά παραδείγματα της αρμανικής. Δεν είναι μόνο η χρήση του ελληνικού αλφαβήτου που επιτρέπει αυτή τη διαπίστωση, αλλά και ο στόχος συγγραφής των συγκεκριμένων έργων» δηλαδή τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας μεταξύ των βλαχοφώνων. «Οι λόγιοι αυτοί υπέσκαπταν συνειδητά το κύρος της αρμανικής και ενθάρρυναν τη χρήση της ελληνικής ως γλώσσας της θρησκείας και του γραπτού πολιτισμού.» (Kahl, 2009, σσ. 26-27)

    Είναι γεγονός ότι κάποτε η εθνοπολιτισμική ομάδα των Βλάχων διακρινόταν από τις άλλες πληθυσμιακές ομάδες λόγο της λατινοφωνίας της. Η σημερινή κατάσταση είναι διαφορετική. Οι σημερινοί/ες Βλάχοι/ες γνωρίζουν —πολλές φορές— καλύτερα την επίσημη γλώσσα του κράτους στο οποίο διαβιούν παρά την βλάχικη. «Κοινό χαρακτηριστικό των Αρμάνων στη νοτιοανατολική Ευρώπη δεν είναι πάντοτε η γνώση και η χρήση της αρμανικής, αλλά ότι μιλούν αντίστοιχα τη γλώσσα του κράτους στο οποίο ζουν» (Kahl, 2009, σ. 39).

    Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη εδώ

     

    Παραπομπές:

     


older | 1 | .... | 1387 | 1388 | (Page 1389) | 1390 | 1391 | .... | 1462 | newer